Policja w Gwinei Bissau rozbiła 21 października grupę podejrzewaną o handel ludźmi. Według śledczych w pułapkę wpadło około 70 osób, głównie cudzoziemców, którym obiecywano pracę i pomoc w dotarciu do Europy. Tydzień po akcji wiele z nich wciąż nie może wrócić do domu, bo brakuje pieniędzy na podróż.
Fałszywa firma i obietnice pracy
Według policji przestępcy działali przez firmę przykrywkę. Przyciągali ludzi ofertami zatrudnienia i wsparcia w wyjeździe do Europy. Żeby wyglądać wiarygodnie, podawali fałszywe dane kontaktowe rzekomych biur w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Portugalii. Poszkodowani pochodzą m.in. z Gwinei, Mali, Wybrzeża Kości Słoniowej i Senegalu. Za przyjazd do Gwinei Bissau sprawcy mieli żądać od 400 tys. do 700 tys. franków CFA.
Wstępne ustalenia wskazują, że ofiary przetrzymywano w stolicy kraju, Bissau, wywierano na nie presję i zmuszano do udziału w oszukańczych piramidach finansowych. Miały one przez media społecznościowe werbować kolejne osoby. Śledczym pomogły informacje od Interpolu. Zatrzymano ponad pięciu podejrzanych, a sprawa ruszyła po skargach ofiar, które zgłaszały uprowadzenia i oszustwa.
26-letnia Sadio Konimba z Mali, wdowa i matka sześcioletniej córki, zapłaciła za podróż z Bamako do Bissau między 100 a 125 tys. franków CFA. Gdy chciała wracać, pieniędzy jej nie oddano. Mężczyźni z Senegalu mieli zaproponować zwrot pod warunkiem, że będzie dla nich „pracować”. Odmówiła i do dziś nie odzyskała pieniędzy. 21-letnia Jane z Sierra Leone opowiadała agencji AFP o próbie gwałtu i o próbach zmuszenia jej do prostytucji. 23-letni Issa z Gwinei zapłacił przemytnikowi około tysiąca euro, a gdy odmówił werbowania innych, miano mu grozić śmiercią.
Uwolnieni, ale bez drogi powrotnej
Zakończenie akcji nie rozwiązało problemu uwolnionych osób. Wielu z nich nie stać na bilet do Mali, Sierra Leone czy innych krajów regionu. Konimba pożyczyła od znajomych około 75 tys. franków CFA, ale to za mało na powrót do Bamako. Mieszka tymczasem u znajomej w Bissau, która mówi, że kobieta jest głęboko straumatyzowana. Policja potwierdza, że w takich sprawach kobiety bywają wykorzystywane seksualnie.
Gwinejska agencja migracyjno-graniczna DGMF również nie ma środków na sfinansowanie powrotów. Nawiązano kontakt z placówkami dyplomatycznymi zainteresowanych państw, ale postępy są powolne i nie ogłoszono konkretnych ustaleń.
Słabe państwo, słaba ochrona
Bubacar Ture, szef Gwinejskiej Ligi Praw Człowieka, mówi, że skala zjawiska jest niepokojąca. W maju w podobnej operacji uwolniono 60 cudzoziemców. Jego zdaniem sieci przestępcze korzystają ze słabości instytucji, a szczególnie narażone są kobiety. Podkreśla też brak systemowej pomocy:
„Nie ma publicznych schronisk dla takich przypadków” – powiedział Ture w rozmowie z DW.
Prywatne placówki mają według niego ograniczoną pojemność, brakuje też wsparcia psychologicznego i funduszy na tymczasowe zakwaterowanie. Ture docenia policję za działania mimo skromnych zasobów i apeluje do rządu oraz partnerów międzynarodowych o większe wsparcie dla sądownictwa i służb. Gwinea Bissau, była portugalska kolonia, od odzyskania niepodległości w 1975 roku zmaga się z niestabilnością polityczną. Znana jest też jako punkt tranzytowy kokainy przemycanej do Europy.
Co z tego wynika dla czytelnika w Polsce
Sprawa dotyczy Afryki Zachodniej i nic nie wskazuje, by wśród ofiar byli obywatele Polski czy innych państw UE. Mechanizm jest jednak dobrze znany także w Europie: atrakcyjna oferta pracy za granicą, opłata z góry, pozornie wiarygodna firma z biurami w kilku krajach, a potem presja i długi. Wiarygodność pracodawcy warto więc sprawdzać w niezależnych źródłach, a zaliczek za „załatwienie” pracy lub wyjazdu lepiej nie wpłacać.
Historia z Bissau pokazuje też, że największy problem zaczyna się często po uwolnieniu. Bez schronienia, opieki psychologicznej i pieniędzy na powrót ofiary pozostają w obcym kraju, bez środków do życia i bez poczucia bezpieczeństwa. Konimba mówi, że chce wrócić do matki i córki, która codziennie pyta, czy mama wraca do domu.
Źródło: DW – „Human trafficking victims stranded in Guinea-Bissau”
Comments are closed.