Tag

zdrowie

Browsing

Dieta i ruch to nie jedyne filary kontroli wagi – coraz więcej badań wskazuje, że znaczenie ma też to, jak śpimy. Niedobór snu sprzyja podjadaniu i przybieraniu na wadze, choć naukowcy wciąż ustalają, czy dłuższy sen realnie pomaga w odchudzaniu.

Co się dzieje, gdy śpimy za krótko

Związek między niedosypianiem a przyrostem masy ciała jest dobrze udokumentowany. Seth Creasy z University of Colorado Anschutz, który przeanalizował badania na ten temat, podaje, że gdy naukowcy ograniczają uczestnikom sen, ci zjadają średnio około 300 kalorii więcej dziennie. W większości takich eksperymentów ludzie spali jednak tylko cztery–pięć godzin, a dorośli powinni sypiać od siedmiu do dziewięciu.

Okazuje się, że nawet niewielki deficyt ma skutki. W jednym z ostatnich badań osoby, które spały o 90 minut krócej niż zwykle, przytyły w ciągu sześciu tygodni średnio o około pół kilograma (jeden funt). Marie-Pierre St-Onge z Columbia University, starsza autorka badania, zwraca uwagę, że z czasem takie niewielkie przyrosty się sumują.

Częściowo wyjaśniają to badania obrazowe mózgu: przy braku snu rośnie aktywność ośrodków związanych z przyjemnością i nagrodą. Trudniej wtedy oprzeć się słodkim i słonym przekąskom, zwłaszcza pod wieczór. Niedosypianie może też zaburzać rytm dobowy i wrażliwość na insulinę, co sprzyja odkładaniu tkanki tłuszczowej. Wpływ snu na hormony regulujące apetyt jest natomiast niejednoznaczny – część badań go potwierdza, część nie.

Czy dłuższy sen pomaga schudnąć?

Tu dowodów jest mniej. Najlepsze dotąd wskazówki pochodzą z badania z randomizacją, w którym wzięło udział 80 osób z nadwagą, przewlekle niewyspanych. Połowa dostała poradnictwo, jak wydłużyć sen, i spała średnio ponad godzinę dłużej. Bez żadnych zaleceń żywieniowych osoby te zaczęły jeść około 270 kalorii dziennie mniej.

Inne badanie objęło uczestników rocznego programu odchudzającego. Ci z dobrą higieną snu stracili więcej wagi i tkanki tłuszczowej niż osoby słabo śpiące, które częściej też zgłaszały kłopot z trzymaniem się planu diety i ćwiczeń. Christopher Kline z University of Pittsburgh podkreśla, że o jakości snu decyduje nie tylko jego długość, ale też pora, regularność i poczucie wyspania. Jak mówi: „osiem godzin snu między 4 a 12 w południe może być mniej korzystne niż regularny sen od 22 do 6”.

Jedzenie wpływa na sen

Zależność działa w obie strony. Według St-Onge to, co jemy w ciągu dnia, wpływa na jakość nocnego wypoczynku. Badania łączą nadmiar cukrów dodanych i tłuszczów nasyconych z częstszymi zaburzeniami snu i krótszą fazą głębokiego snu, a owoce, warzywa i błonnik – z lepszym snem i rzadszymi wybudzeniami.

Na początek badaczka radzi proste zmiany:

  • ogranicz produkty z dodatkiem cukru i słodzone napoje,
  • wybieraj produkty pełnoziarniste zamiast rafinowanych węglowodanów,
  • dodawaj owoce i warzywa do posiłków w ciągu dnia.

Philip Cheng z Henry Ford Health dodaje, że warto dbać o higienę snu: chłodna i ciemna sypialnia oraz stałe pory kładzenia się i wstawania. Jeśli kłopoty ze snem trwają miesiącami lub latami, należy skonsultować się z lekarzem.

Co to oznacza w praktyce

Dla polskiego czytelnika wnioski są uniwersalne – dotyczą każdego, kto walczy z kilogramami, niezależnie od kraju. Zalecane siedem–dziewięć godzin snu dla dorosłych to norma, do której warto się odnieść, planując wieczory, zwłaszcza przy pracy zmianowej czy długich dojazdach. Jeśli odchudzanie idzie opornie, a śpimy krótko lub nieregularnie, sen może być jednym z czynników wartych uwzględnienia obok diety i aktywności.

Warto jednak zachować umiar: dłuższy sen nie jest cudownym sposobem na odchudzanie, a badania nad tym wciąż trwają. Przewlekłe problemy z zasypianiem lub budzeniem się lepiej omówić z lekarzem rodzinnym niż próbować rozwiązywać samodzielnie.

Źródło: NPR – „Why sleep matters when it comes to weight gain and loss”

ndsworlds.com musicfm.org humpday.com.pl