Większość materiałów z czasem się zużywa, ale naukowcy z Washington University w St. Louis opracowali polimer, który działa odwrotnie. Hydrożel na bazie cukru po wielokrotnym zginaniu staje się mocniejszy, i to dokładnie tam, gdzie jest obciążany. Wyniki opisano w czasopiśmie „Nature Materials”.

Z czego jest zrobiony nowy materiał

Zespół kierowany przez prof. Chenfenga Ke, chemika z tej uczelni, stworzył opatentowany polimer, który nadaje się do druku 3D. Powstaje z biodegradowalnej mieszanki kryształów cukru i glikolu polietylenowego, związku znanego z zastosowania w lekach przeczyszczających i innych produktach zdrowotnych. Całość tworzy hydrożel, czyli elastyczny materiał zdolny do wchłaniania i zatrzymywania dużych ilości wody.

Za jego właściwości odpowiada cyklodekstryna, związek pochodzenia cukrowego, który tworzy pierścieniowe struktury. Gdy materiał jest rozciągany lub zginany, pierścienie przesuwają się i ustawiają tak, by wzmocnić miejsca poddane naprężeniom. Badacze przyznają, że wzorem była natura, na przykład kolagen, białko odpowiadające za wytrzymałość i sprężystość skóry.

Jak to sprawdzono

Materiał zastosowano w elastycznym modelu przypominającym staw kolanowy. Zginano go 10 tysięcy razy. Według badaczy łańcuchy polimerowe stawały się wtedy bardziej uporządkowane i jednolite, co wzmacniało materiał w miejscach największego obciążenia. Pozostałe fragmenty pozostawały miękkie i podatne.

Ke podkreśla, że to właśnie jest zaletą w medycynie: materiał wszczepiany do organizmu nie powinien być całkowicie sztywny. Jak mówi sam badacz: „Materiał staje się mocniejszy tylko tam, gdzie jest to potrzebne”.

Możliwe zastosowania i ograniczenia

Autorzy widzą potencjał głównie w medycynie, na przykład we wspieraniu sztucznych stawów lub naprawie uszkodzonych tkanek. Ponieważ materiał składa się z cukru i glikolu polietylenowego, ma być w pełni zgodny z tkankami biologicznymi. Naukowcy liczą na zainteresowanie chirurgów i firm produkujących wyroby ortopedyczne, a także szukają współpracy z ekspertami medycznymi i potencjalnymi inwestorami.

Na razie są to jednak wczesne badania. Zespół wytwarza materiał w niewielkich ilościach, rzędu kilkudziesięciu gramów naraz, choć uważa, że produkcję da się zwiększyć. Sam Ke zaznacza, że jest chemikiem, a nie ortopedą, i że inni specjaliści mogą dostrzec zastosowania, o których on nie pomyślał.

Co to oznacza w praktyce

Dla pacjentów oznacza to na razie niewiele: w źródle nie ma mowy o testach na zwierzętach ani badaniach klinicznych, a droga od laboratorium do wyrobu medycznego zwykle trwa wiele lat. W Unii Europejskiej, w tym w Polsce, takie implanty musiałyby przejść procedury oceny zgodnie z unijnymi przepisami o wyrobach medycznych, co wymaga m.in. potwierdzenia bezpieczeństwa i skuteczności.

Warto jednak śledzić ten kierunek badań. Materiały, które same dostosowują się do obciążeń, mogą w przyszłości posłużyć do wytwarzania bardziej trwałych i lepiej dopasowanych elementów wspierających tkanki, a możliwość druku 3D otwiera drogę do rozwiązań szytych na miarę. Na razie to jednak obiecująca koncepcja, a nie gotowa technologia.

Źródło: Phys.org – „Repeated bending strengthens sugar-based hydrogel instead of wearing it down”

Author

meblelobos.pl mebleinfor.pl puneonlinemall.com